WS78 Groene Apestadtocht
Het wapen (zie wandelboekplaatje) van IJsselstein is goud met een zwarte dwarsbalk. Daaroverheen staat een schuinkruis van rode en zilveren blokjes. Dit is het familiewapen van de familie Van Amstel, die in de 13e eeuw de macht in dit gebied had. Rond 1300 gingen zij zich Van IJsselstein noemen, naar het kasteel IJsselstein. Ook toen later (na 1366) andere families de rechten kregen, bleef het wapen hetzelfde. Vandaag zijn we voor de eerste keer te gast in IJsselstein, een mooi provinciestadje in de provincie Utrecht waar elk jaar carnaval wordt gevierd, net als in het zuiden. Tijdens carnaval heet de stad Apestad, een naam die terugkomt uit een oud verhaal rond 1300.
Volgens het verhaal had Kees, een knecht van kasteel Rijpickerwaard, een aapje dat ook Kees heette. Het diertje kon kunstjes doen en iedereen hield van hem. Toen de aap stierf, dacht iemand in de stad dat niet de aap, maar knecht Kees was overleden. Het nieuws verspreidde zich snel, en zelfs de rouwklok werd geluid. Maar Kees leefde gewoon. Toen hij zelf in de stad verscheen, schrokken de inwoners en dachten dat ze een geest zagen. Toen duidelijk werd dat alleen de aap was gestorven, voelde de schout zich voor gek gezet. De IJsselsteiners werden woedend en trokken naar het kasteel om verhaal te halen. De slotheer haalde snel de brug op en voorkwam dat de menigte binnenkwam. Na wat dreigen en boze woorden trokken de inwoners uiteindelijk weer terug naar huis.
IJsselsteinse bos Het IJsselsteinse bos.
Na de start lopen we richting de Hollandse IJssel en wandelen via het IJsselsteinse bos naar een kersenboomgaard en over een paar stukken privéterrein naar de jachthaven van Marnemoende. Hier volgen we het jaagpad, dat in de 18e eeuw werd gebruikt om schepen vooruit te trekken (dit heette “jagen”). We blijven het jaagpad volgen tot we in het buurschap Knollemanshoek komen. Daar steken we de weg over en gaan we de Tiendweg op.
In de verte zien we al de rode kerktoren van Montfoort, een mooie Utrechtse provinciestad. Montfoort ontstond rond een kasteel dat in 1170 werd gebouwd om het gebied te verdedigen. In 1329 kreeg de plaats stadsrechten en groeide uit tot een belangrijke vestingstad. De naam Knopengein, die Montfoort tijdens carnaval krijgt, . komt van de vroegere knopen- en touwindustrie waarvoor de stad bekend stond. Op 11 kilometer zijn we welkom bij familie Spruit voor de soeppost. De 30 en 40 km wandelaars maken een kleine rondwandeling door het centrum van Montfoort, met een horecarust bij The Old Bakery. De 20 km zal de landelijke omgeving van Blokland vervolgen en komt niet in het stadscentrum. Uit de middeleeuwen zijn in het stadje nog steeds mooie onderdelen te zien, ondanks dat het kasteel in 1672 door Franse troepen werd opgeblazen, zoals de IJsselpoort, delen van de stadsmuur en de voorburcht van het kasteel.
Tiendweg Een mooie Tiendweg.
Stellingmolen de Valk Stellingmolen ‘de Valk’ uit 1753.
Daarna passeren we stellingmolen De Valk, een stellingmolen uit 1753, gebouwd om graan te malen. Dankzij zijn hoge stelling ving de molen altijd genoeg wind. De molen is meerdere keren gerestaureerd, draait nog steeds en is een bekend monument in het centrum van Montfoort.
Na het lusje door het stadscentrum gaan we het poldergebied Willeskop en de Lopikerwaard in. Het gebied is voornamelijk agrarisch en kenmerkt zich door rechte sloten, dijken en weilanden, typische kenmerken van het polderlandschap in Utrecht.
Hier hebben we toestemming om over verschillende privélanderijen te wandelen.
Aangekomen in het Natuurgebied Willeskop volgt de splitsing van de 30 en 40 km. De 30 km wandelt via Blokland naar de soeppost. De 40 km komt via Natuurgebied Willeskop uit in Polsbroekerdam, waar de horecarust is bij Pannenkoekenhuis Midden op ‘t Landt in Polsbroekerdam. In de Lopikerwaard waren de hoofdwatergangen de Lek en de Hollandse IJssel. De wegen, linten met lintbebouwing, en de waterhoogte-scheidende kaden lopen min of meer parallel met deze hoofdwaterwegen. Een stukje land dat overbleef tussen de ontginningen werd ‘Het beloken land’ genoemd. In de Lopikerwaard is dat Blokland. We bevinden ons dan ook in het ‘Het Groene Hart’.
Willeskop Willeskop.
Hier steken we de wetering over en volgen we eerst door het land en later opnieuw via enkele lange houtkades en zien we rechts van ons de kerktorens van Benschop. Het gebied rond Benschop werd ontgonnen in het begin van de 12e eeuw. Deze gronden waren in het bezit van de bisschop van Utrecht, die deze weer in leen gaf, onder andere aan Benno van Amstel. De gebieden die voor ontginning werden verleend, werden in het Utrechtse Copen genoemd.
IJsselstein Terug in het oude IJsselstein.
Hier zijn onder andere de plaatsen Nieuwkoop, Papekop en Willeskop ontstaan.
De naam Benschop betekent letterlijk ‘Het ontginningsgebied van Benno. (De heren van Amstel gingen zich later ook heren van Benschop noemen).
Aan het einde van de houtkade volgen we een verharde weg terug naar IJsselstein. We wandelen door woonwijken en de mooie binnenstad, via de Benschopperpoort, langs het stadhuis met waterpomp en een deel van de stadsmuur.
De stad verlaten we via de IJsselpoort en wandelen over een graskade langs de Hollandse IJssel. Nog even over de fietsbrug en we zijn weer bij de finish, waar u kunt nagenieten van een tocht door de polders van het Groene Hart.
Afstanden en starttijd:
20 km 09:00 – 10:00 uur
30 km 08:30 – 09:30 uur
40 km 08:00 – 09:00 uur
Startpunt:
Hockeyclub IJsseloever
Zomerdijk 42b, 3402MJ IJsselstein
Bereikbaarheid:
per trein:
Vanaf Utrecht CS Centrumzijde, U-OV Sneltram 21, halte Clinckhoeff (850 meter naar de start). De route naar de startlocatie is gemarkeerd met witte pijlen.
Per auto
Parkeren:
Sportpark IJsseloever, Zomerdijk 42, 3402 MJ IJsselstein
Vertrektijd:
Om 07:30 uur vanaf de carpool locatie aan de Kruidentuin in Barendrecht.